Działalność naukowo-badawcza

Dynamiczny rozwój kadry na Wydziale pozwala na tworzenie licznych, interdyscyplinarnych zespołów badawczych, aktywnie występujących o krajowe i międzynarodowe granty badawcze oraz projekty pilotażowe w dziedzinach: ochrona środowiska i rybactwo. Efektem tej aktywności jest rosnąca liczba grantów realizowanych we współpracy z innymi ośrodkami w kraju i za granicą, w których pracownicy Wydziału są kierownikami bądź wykonawcami. Stały rozwój naukowy kadry i jej doświadczenia zdobywane przy realizacji projektów międzynarodowych pozwalają skutecznie sięgać także po różne formy pomocowych środków unijnych.

• Statutowe badania naukowe
• Granty Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego
• Projekty finansowane z funduszy europejskich
• Oferta technologiczno-usługowa
• Współpraca z podmiotami gospodarczymi
• Patenty i wdrożenia

Statutowe badania naukowe prowadzone na Wydziale obejmują 3 problemy badawcze (Tabela 1) oraz 8 wyodrębnionych tematów badawczych), a ich tematyka jest stale dostosowywana do potrzeb kraju i regionu. Głównie dotyczą one: stosowania metod biotechnologicznych w ochronie środowiska i inżynierii środowiskowej; opracowywania i wdrażania metod poprawy jakości środowiska naturalnego (ze szczególnym wskazaniem na wody śródlądowe); prac zmierzających do ochrony i zachowania dla przyszłych pokoleń rzadkich gatunków flory i fauny; ekologicznych, technicznych, fizjologicznych, biotechnologicznych oraz ekonomicznych uwarunkowań produkcyjności i wartości użytkowej ryb.

 Tabela 1. Problemy badawcze obejmujące tematy statutowe realizowane w latach 2010-2011 na Wydziale Ochrony Środowiska i Rybactwa

Statutowe tematy badawcze Wydziału:

• Biotechnologie w ochronie środowiska
• Doskonalenie metod oczyszczania ścieków i unieszkodliwiania osadów.
• Hydrobiologiczne i biogeochemiczne uwarunkowania zrównoważonego użytkowania ekosystemów wodnych.    
• Doskonalenie metod ochrony i rekultywacji zbiorników wodnych.
• Doskonalenie metod hodowli i chowu ryb oraz wpływ czynników biologicznych i antropogenicznych na ichtiofaunę i gospodarkę rybacką.
• Biotechnologiczne i fizjologiczne metody doskonalenia hodowli organizmów ochrony organizmów wodnych.
• Mikrobiologiczne badania zanieczyszczenia środowisk naturalnych i kształtowanych antropogenicznie.
• Rybactwo i akwakultura.

 Granty Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Na Wydziale, w roku  2010 realizowano 22 projekty badawcze finansowane przez MNiSW, natomiast w roku 2011 - 26 projektów  (Tabela 2).

Tabela 2. Liczba projektów badawczych (łącznie z XL konkursem) oraz środki finansowe przyznane na realizację grantów własnych, promotorskich i habilitacyjnych, zamawianych rozwojowych i specjalnych, SPUB-ów i innych w latach 2010-2011

 Granty Wydziałowe

 W 2010 roku Wydział przygotował wniosek i uzyskał dotację celową na prowadzenie w 2011 roku badań naukowych lub prac rozwojowych oraz zadań z nimi związanych, służących rozwojowi młodych naukowców oraz uczestników studiów doktoranckich finansowanych w wewnętrznym trybie konkursowym. Na Wydziale utworzono fundusz  indywidualnych grantów wydziałowych, przeznaczając na ten cel 100% dotacji celowej netto Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego (115 492 zł), oraz uaktualniono dotychczasowy regulamin przyznawania i rozliczania wydziałowych projektów badawczych. Zgodnie z regulaminem, uprawnionych do składania wniosków w 2011 roku było 12 młodych pracowników nauki oraz 24 doktorantów (łącznie 36 osób). Na Konkurs wpłynęło łącznie 16 wniosków (1 wniosek młodego pracownika nauki i 15 wniosków doktorantów).   Po przeprowadzonej ocenie przez Zespół Recenzentów, Dziekan podjęła decyzję o finansowaniu wszystkich nadesłanych wniosków.

 Projekty finansowane z funduszy europejskich

W latch 2010-2011 realizowane były 2 projekty pilotażowe z programu operacyjnego „PO Ryby 2007-2013" (1 koordynowany przez pracownika Wydziału), oraz 2 projekty w ramach Norweskiego Mechanizmu Finansowego, który jest dodatkowym, obok Funduszy Strukturalnych i Funduszu Spójności, źródłem bezzwrotnej pomocy zagranicznej. Państwami - Darczyńcami są 3 kraje EFTA (Europejskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu) - Norwegia, Islandia i Lichtenstein. Do projektów realizowanych i finansowanych z ww. źródeł należą:

• Innowacje w akwakulturze ryb ze szczególnym uwzględnieniem biotechniki rozrodu ryb

Przedmiotem projektu pilotażowego jest przeprowadzenie innowacyjnych badań a następnie wdrożenie uzyskanych wyników do praktyki rybackiej z zakresu chowu i hodowli ryb.  Szczególny nacisk zostanie położony na innowacyjne badania w zakresie biotechniki rozrodu ryb dzikich i hodowlanych (w tym udomowionych oraz węgorza), nowych gatunków w akwakulturze oraz  biotechniki wychowu materiału zarybieniowego. Uzyskane wyniki zostaną wdrożone do polskiej praktyki rybackiej oraz rozpowszechnione na terenie kraju oraz Unii Europejskiej
Kierownik projektu: prof. dr hab. Dariusz Kucharczyk
Wartość projektu ogółem: 33 755 772 zł.

• Testowanie technologii produkcji pstrąga stosowanych w Polsce w świetle rozporządzenia komisji (WE) nr 710/2009 (00001-61724-OR1400002/10)

Przedmiotem projektu jest doskonalenie metod chowu i hodowli ryb oraz badań w zakresie rybactwa śródlądowego. Badania mają na celu doskonalenie obiektywnej oceny wpływu  nowoczesnych ekstensywnych i ekologicznych warunków hodowli na wartość konsumpcyjną i jakość zdrowotną pstrągów tęczowych.
Kierownik projektu: prof. dr hab. Józef Szarek, prof. zw. (Wydział Medycyny Weterynaryjnej); współwykonawcy: pracownicy WOSiR.
Wartość projektu ogółem: 3 675 000,00 zł

• System informacji środowiskowo-przestrzennej jako podstawa do zrównoważonego gospodarowania ekosystemem Zalewu Wiślanego (VISLA)

Celem projektu jest zwiększenie jakości kontroli, diagnostyki i prognoz dotyczących stanu środowiska i jego zmian na Zalewie Wiślanym. Projekt proponuje innowacyjne narzędzie do zrównoważonego zarządzania tego akwenu będącego obiektem szeregu działań inwestycyjnych.
Projekt ma na celu wdrożenie innowacyjnego serwisu internetowego do zarządzania środowiskowymi zasobami i przestrzenią Zalewu Wiślanego. Głównym naukowym celem projektu jest zbudowanie matematycznego modelu pozwalającego na przewidywanie środowiskowych konsekwencji różnych interwencji w system przestrzenny Zalewu Wiślanego, a także długoterminowych procesów związanych ze scenariuszami zmian klimatycznych. Podstawowym narzędziem zastosowanym do utworzenia przestrzennego modelu Zalewu będzie teledetekcja satelitarna.
Kierownik projektu: dr hab. Marek Kruk, prof. UWM
Wartość projektu ogółem: 176 825 €

• Ichtiologiczna bioróżnorodność jezior - wypracowanie modelu rozwiązywania problemów na przykładzie zasobów naturalnych autochtonicznej siei wędrownej w jeziorze Łebsko (siei łebskiej)

Celem projektu jest wypracowanie rozwiązań pozwalających zachować ichtiologiczne bogactwo jezior na przykładzie jeziora Łebsko i gatunku siei wędrownej. Uzyskane wyniki projektu mają pozwolić na ocalenie i odbudowanie populacji siei wędrownej (siei łebskiej) oraz umożliwić lepsze gospodarczo wykorzystanie tych zasobów. Docelowo wyniki uzyskane w trakcie realizacji projektu mają pozwolić na opracowanie założeń działań zmierzających do zachowania ichtiologicznej bioróżnorodności w jeziorach.
Działania w trakcie trwania projektu zostały podzielone na prace terenowe, prace laboratoryjne i kursy szkoleniowe. Prace terenowe będą skoncentrowane na obszarze jeziora Łebsko będącego w administracji Słowińskiego Parku Narodowego. Prace laboratoryjne będą miały miejsce w jednostkach Wydziału Ochrony Środowiska i Rybactwa UWM w Olsztynie. Przeprowadzenie kursów szkoleniowych przewidziane jest zarówno na terenie województw warmińsko-mazurskiego i pomorskiego.
Kierownik projektu: dr inż. Anna Wiśniewska
Wartość projektu ogółem: 796 000€

Pracownicy Wydziału uczestniczą także w realizacji projektów z programu Rozwój Polski Wschodniej. Należą do nich:

• Rozbudowa, modernizacja i wyposażenie zespołu laboratoriów edukacyjno-badawczych technologii, jakości i bezpieczeństwa zdrowotnego żywności.

Bezpośrednim celem projektu jest przygotowanie uczelni do aktywnego udziału w tworzeniu konkurencyjnej gospodarki. Cel ten zostanie zrealizowany poprzez budowę rozbudowę, modernizację laboratoriów edukacyjno-badawczych technologii, jakości i bezpieczeństwa zdrowotnego żywności oraz unowocześnienie wyposażenia aparaturowego tych laboratoriów.
Projekt o wartości 129 051 000 zł składa się z 5 komponentów a jednym z nich jest: budowa i wyposażenie Centrum Akwakultury i Inżynierii Ekologicznej. Koordynatorem zadania jest prof. dr hab. Mirosław Krzemieniewski. Wartość inwestycji to 29.532.400 zł. Niemal połowa środków przeznaczona zostanie na zakup aparatury badawczej, sprzętu i wyposażenia podstawowego. Do chwili obecnej została zakupiona i dostarczona nowoczesna aparatura na kwotę ponad 5 000 000 zł.

• Wyposażenie w sprzęt aparaturowy Centrum nutri-bio-chemicznego Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, w tym:

Wyposażenie  Laboratorium Oceny Jakości Wód i Zasobów Hydrosfery.  Koordynatorem zadania jest prof. dr hab. Paweł Brzuzan. W ostatnim czasie na Wydział trafiła nowoczesna aparatura i urządzenia o wartości 4.178.000 zł.

Coraz częściej wydziałowe zespoły badawcze realizują zlecenia na opracowanie nowych technologii, a także prowadzą wspólne badania z innymi podmiotami gospodarczymi. Baza ofert technologiczno-usługowych dostępna jest na stronie: http://www.oferty.uwm.edu.pl/.

Współpraca z podmiotami gospodarczymi. Ważnym strumieniem finansowania prac naukowo-badawczych są projekty badawcze zlecane przez podmioty gospodarcze. W 2010 r. realizowano na Wydziale 10 takich tematów na kwotę 283.263 zł, natomiast w 2011 r. (wg stanu na dzień 1.09.2011 r.) - 9 tematów na kwotę 380.117 zł.

Dodatkowo, uzyskano dofinansowanie tematu badawczego z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska.

Patenty i wdrożenia. W latach 2010-2011 zgłoszono do Urzędu Patentowego 22 wynalazki i wzory użytkowe. W tym samym okresie pracownicy Wydziału uzyskali 6 patentów.